Składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku – progi, kwoty i roczne rozliczenie

Jeżeli prowadzisz działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, wysokość Twojej składki zdrowotnej nie zależy bezpośrednio od dochodu ani od stawki ryczałtu.

Decydujący jest przychód osiągnięty w ciągu roku.

W 2026 roku nadal obowiązują trzy progi przychodowe – w zależności od tego, w którym przedziale znajduje się przedsiębiorca, miesięczna składka zdrowotna wynosi od 498,35 zł do 1 495,04 zł.

Ile wynosi składka zdrowotna na ryczałcie w 2026 roku?

Kwoty wynikają z przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał 2025 r., które wyniosło 9 228,64 zł. Podstawę składki stanowi odpowiednio 60%, 100% albo 180% tej kwoty.

Uwaga na dopłatę za cały rok – Przekroczenie progu chociażby o złotówkę w grudniu powoduje obowiązek dopłaty najwyższej składki za cały rok!

W przypadku ryczałtu wysokość składki zdrowotnej opłacanej w trakcie roku zależy od przychodu osiągniętego narastająco od początku roku. Po zakończeniu roku składka zdrowotna podlega rozliczeniu rocznemu, a ostateczny próg ustalany jest na podstawie przychodu za cały rok.

Zobaczmy to na konkretnym przykładzie

Załóżmy, że przedsiębiorca osiąga w 2026 roku następujące przychody:

W tym przykładzie przedsiębiorca przekroczył próg 300 000 zł zaledwie o 1 zł i zrobił to dopiero w grudniu.

W trakcie roku zapłacił:

I tutaj pojawia się najważniejsza zasada

Ponieważ roczny przychód wyniósł 300 001 zł, przedsiębiorca znalazł się w najwyższym przedziale składki zdrowotnej.

Przy rozliczeniu rocznym składka należna zostanie więc ustalona według najwyższego progu za wszystkie 12 miesięcy roku, a nie wyłącznie za grudzień. ZUS wskazuje, że przy ryczałcie roczna podstawa jest ustalana na podstawie łącznego przychodu za rok, a po przekroczeniu 300 000 zł odpowiada najwyższemu, 180-procentowemu poziomowi podstawy za miesiące podlegania ubezpieczeniu.

Rozliczenie roczne będzie wyglądało następująco:

WAŻNE: nawet przekroczenie progu 300 000 zł tylko o 1 zł oznacza wejście w najwyższy próg składki zdrowotnej w rozliczeniu rocznym.

W naszym przykładzie przychód wyniósł 300 001 zł, a więc zaledwie o 1 zł więcej niż granica drugiego progu. Mimo to przedsiębiorca musi ostatecznie rozliczyć składkę według najwyższego poziomu za cały rok.

Efekt?

1 zł przychodu ponad próg 300 000 zł spowodował w tym przykładzie konieczność dopłaty aż 8 305,75 zł składki zdrowotnej.

Dlatego osoby rozliczające działalność ryczałtem powinny szczególnie uważnie kontrolować przychody, gdy zbliżają się do progów 60 000 zł oraz 300 000 zł. Przekroczenie jednego z nich pod koniec roku może mieć znacznie większe konsekwencje niż samo podwyższenie składki za jeden miesiąc.

Nie patrz więc tylko na składkę, którą płacisz aktualnie. Ważne jest również to, jaki próg osiągniesz w rozliczeniu całego roku.

Dla uproszczenia przykład zakłada, że kwota 300 001 zł jest kwotą przychodu przyjmowaną do ustalenia składki zdrowotnej. Przy ustalaniu rocznego przychodu dla celów składki zdrowotnej mogą mieć zastosowanie przewidziane przepisami pomniejszenia, w szczególności o określone opłacone składki na ubezpieczenia społeczne.

Opłacanie składek na podstawie przychodu z poprzedniego roku?

Tak! Przepisy przewidują również uproszczony sposób ustalania miesięcznej składki.

W 2026 r. przedsiębiorca może ustalać miesięczną składkę zdrowotną na podstawie przychodu z 2025 r., jeżeli:

• w 2026 r. jest opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
• prowadził działalność gospodarczą przez cały 2025 rok.

Wybraną w ten sposób podstawę stosuje się przez cały rok.

Trzeba jednak pamiętać, że jest to wyłącznie sposób ustalania bieżących miesięcznych składek.

Po zakończeniu roku i tak następuje rozliczenie według rzeczywistych przychodów osiągniętych w danym roku. Jeżeli zapłacone składki okażą się zbyt niskie – powstanie dopłata. Jeżeli okażą się zbyt wysokie – może powstać nadpłata.

Dla kogo to rozwiązanie może być korzystne?

Jeżeli skala Twojej działalności jest porównywalna z roku na rok, a osiągane przychody utrzymują się na podobnym poziomie, rozliczanie składki zdrowotnej na podstawie przychodu z poprzedniego roku może być wygodnym rozwiązaniem.

Pozwala ono płacić przez cały rok składkę odpowiadającą przewidywanemu poziomowi rocznych przychodów, zamiast zaczynać rok od najniższego progu i stopniowo przechodzić na wyższe poziomy wraz ze wzrostem przychodów.

Jeżeli nie chcesz, aby po zakończeniu roku pojawiła się duża jednorazowa dopłata składki zdrowotnej, a Twoje przychody są stosunkowo stabilne i przewidywalne, warto rozważyć właśnie ten sposób rozliczania.

Przykładowo – jeżeli w poprzednim roku Twój przychód przekroczył 300 000 zł i zakładasz, że w bieżącym roku będzie podobnie, możesz od początku roku opłacać składkę według najwyższego progu. Dzięki temu koszt składki jest rozłożony równomiernie na cały rok, zamiast pojawić się w dużej części dopiero przy rozliczeniu rocznym.

Oczywiście nadal może powstać dopłata lub nadpłata, jeżeli rzeczywiste przychody w bieżącym roku istotnie różnią się od przychodów z roku poprzedniego – aczkolwiek to zostanie ujęte dopiero w rozliczeniu rocznym.

Co w przypadku nadpłaty składki zdrowotnej?

Jeżeli po rocznym rozliczeniu okaże się, że suma zapłaconych składek była wyższa od składki należnej za cały rok, może powstać nadpłata do zwrotu. Zwrot nadpłaty nie następuje całkowicie automatycznie – konieczne jest złożenie odpowiedniego wniosku na platformie eZUS.

Jeżeli rozliczasz się w Biurze Rachunkowym MAGDA Sp. z o.o., zajmiemy się tym za Ciebie.

W Twoim imieniu przygotujemy roczne rozliczenie składki zdrowotnej, zweryfikujemy ewentualną nadpłatę lub niedopłatę oraz – w zakresie udzielonych nam pełnomocnictw – dopełnimy niezbędnych formalności związanych z jej rozliczeniem lub zwrotem.

Na co szczególnie zwrócić uwagę?

Najważniejsze jest kontrolowanie przychodu narastająco w trakcie roku – szczególnie jeżeli zbliża się on do poziomu 60 000 zł lub 300 000 zł. Przekroczenie progu nawet pod koniec roku może mieć istotne znaczenie dla ostatecznego kosztu składki zdrowotnej.

Co istotne, progi 60 000 zł i 300 000 zł pozostają niezmienne od wprowadzenia nowych zasad rozliczania składki zdrowotnej w 2022 roku. Zmieniają się natomiast kwoty miesięcznych składek przypisanych do poszczególnych progów.

Nie czekaj z wyliczeniem dopłaty do maja

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej jest wykazywane w dokumentach rozliczeniowych za kwiecień i – według obecnych zasad – składane do 20 maja następnego roku. Przykładowo rozliczenie składki za 2025 r. należało przekazać do ZUS do 20 maja 2026 r.

Oznacza to, że ewentualna dopłata dotycząca przychodów osiągniętych w danym roku może pojawić się dopiero kilka miesięcy po jego zakończeniu. Dlatego zdecydowanie warto kontrolować swoje przychody już w trakcie roku i wcześniej oszacować orientacyjną wysokość ewentualnej dopłaty. Pozwoli to uniknąć sytuacji, w której dopiero kilka miesięcy później, przy rocznym rozliczeniu, zaskoczy Cię konieczność jednorazowej dopłaty kilku tysięcy złotych.

Pamiętaj: próg 60 000 zł ani 300 000 zł nie zwiększa się wraz z inflacją czy wzrostem wynagrodzeń – od 2022 roku pozostaje na tym samym poziomie. Dlatego z każdym kolejnym rokiem może obejmować coraz większą grupę przedsiębiorców. Warto więc zawczasu uwzględnić możliwość dopłaty składki w planowaniu swoich wydatków.

Artykuł ma charakter informacyjny i przedstawia zasady obowiązujące w 2026 roku według stanu prawnego aktualnego na dzień publikacji.